Terug naar overzicht

Wat doe je tegen eenzaamheid?

Veel mensen voelen zich eenzaam. Ze voelen zich er alleen voor staan in het leven en zouden meer of betere contacten willen. Dat kan jong en oud overkomen, soms een kortere periode en soms lange tijd. Het is een naar gevoel en kan op den duur je gezondheid schaden. Wat kun je eraan doen, voor jezelf of een ander? Fatima Achibani van welzijnsorganisatie MENS Dichtbij is al lange tijd met dit onderwerp bezig. ‘We zoeken vaak naar een oplossing voor eenzaamheid, maar missen waar het vandaan komt. En daar draait het juist om! De oorzaken zijn bij iedereen anders.’

Wat zijn dan zulke oorzaken?
Vaak komt het door grote gebeurtenissen in het leven, vertelt Fatima. Ze noemt een verhuizing, een nieuwe school, op kamers gaan, een kind krijgen, een andere baan, pensioen, een scheiding. Of het verlies van een partner of familielid. ‘Eenzaamheid is dan eigenlijk een logisch gevolg.’

Een oorzaak kan ook liggen in iemands eigenschappen. ‘Sommige mensen vinden het lastig contact te leggen of voelen zich anders dan anderen. Denk aan mensen die onzeker zijn, hoogbegaafd, ADHD hebben of moeite hebben met de taal. Ook ziekte, beperkingen of een onveilige thuissituatie kunnen aansluiting vinden bij anderen moeilijker maken. Daarom bestaat er geen standaardoplossing. Wat helpt, hangt af van jouw situatie.’

Eerste stap is erover praten  
Wat kun je doen als je je alleen voelt? ‘Heb het erover met iemand’, bepleit Fatima. ‘Dat kan een vriendelijke buurvrouw zijn. Of praat erover met je huisarts. Je kunt ook naar het steunpunt van MENS Dichtbij <zie informatie onderaan>, dat kan zonder afspraak en gratis. En er zijn welzijnsconsulenten die bij je thuis kunnen komen. Zij kunnen heel goed luisteren en gaan met jou op zoek naar mogelijkheden. Of bel met de Luisterlijn. Praten is een eerste stap. Dan wordt duidelijker wat er speelt en welke ondersteuning of verandering nodig is. Er is altijd iemand die met je mee kan denken.’

Hoe krijg je meer contacten
Meer contacten krijgen, dat begint met mensen ontmóeten. ‘Daar zijn veel manieren voor. Maar belangrijk is wel dat het bij je past. Voor de een is de koffieochtend of breigroep fijn, voor de ander minder. Een ‘Maatje’ [red.: vaste vrijwilliger via MENS] kan heel goed gaan als het klikt. Ik ken veel mooie voorbeelden. Mijn ervaring is ook: hoe gerichter op een bepaalde groep, hoe meer kans van slagen. De speciale app voor moeders en dochters is een succes. En de activiteit Wereldvrouwen: elke week koken deelnemers met verschillende achtergronden samen. Ik geloof ook erg in lotgenotengroepen. Daar ontstaan vaak nieuwe contacten en is er herkenning. Dan hoor ik: zij weten precies wat ik bedoel.’

Financiën aanpakken
Geldproblemen maken ook eenzaam, weet Fatima. ‘Geen geld voor een uitje, hobbyclub of sport. Geen cadeautje kunnen kopen en dan maar niet op visite gaan. Dat zie ik veel.’ Daarom is het Financieel Wegwijspunt opgericht, met elke dinsdagmiddag spreekuur. ‘Je kunt er jouw situatie voorleggen, gratis en zonder afspraak. Door financiële zorgen aan te pakken ontstaat vaak meer ruimte om mee te doen aan activiteiten en sociale contacten te onderhouden.’

Hoe help je iemand anders
Wat kun je doen om iemand anders te helpen? ‘Alles begint met luisteren’, benadrukt Fatima. ‘Luister zonder oordeel. We zijn geneigd om meteen met adviezen te komen, veel beter is om vragen te stellen: hoe zou je willen dat het was? Wat heb je nodig? Want jij kunt de behoeften van een ander niet bedenken. Vaak helpt de ‘wondervraag’: Stel, je staat morgen op en je probleem is weg. Wat is er dan veranderd, hoe ziet je dag er dan uit? Dat brengt op ideeën.’

‘Soms is er gewoon geen oplossing: het gemis van een dierbare is niet op te vullen. Dat kan ook de boodschap zijn: je gevoel mag er zijn. Het is wat het is. Maar blijf niet weg bij iemand als je geen oplossing hebt. En vermijd het onderwerp niet. Erkennen dat het moeilijk is, helpt iemand al. En er ‘alleen maar’ zijn.’

Eenzaamheid hoort bij het leven, maar je hoeft er niet alléén mee rond te lopen. Er zijn mensen die willen luisteren en met je meedenken. Dit kun je doen:  

• Praat erover met iemand uit je omgeving: een vriend, familielid, buur of kennis
• Praat met je huisarts: Je huisarts kan met je meedenken en je doorverwijzen naar passende ondersteuning.
• Bel of ga naar De Toegang van MENS: voor vragen over welzijn, ondersteuning en eenzaamheid. Bellen kan iedere werkdag tussen 09.00 en 13.00 uur. Of loop binnen op de Hessenweg 106a in De Bilt:
  • maandag van 14.00 tot 16.00 uur
  • woensdag van 10.00 tot 12.00 uur.

De Toegang kan je ook in contact brengen met een welzijnsconsulent die bij je thuis langskomt.

• Probeer activiteiten Zo ontmoet je andere inwoners, soms in een groep, soms met z’n tweeën. Bekijk het aanbod op https://mensdichtbij.nl/activiteiten/ Voor vragen of aanmeldingen, bel 06-38993959.
• Bezoek het Steunpunt Regie & Herstel: voor gratis ondersteuning bij herstel, zingeving en sociale contacten:
  • donderdagmiddag van 13.00-15.00, loop binnen zonder afspraak, Hessenweg 121, De Bilt. Of bel 06-10423435 of mail steunpunt@zelfregie-herstel.nl
• Ga naar het Financieel Wegwijspunt. Voor gratis hulp bij geldzaken, administratie of juridische vragen.
  • Elke dinsdagmiddag zonder afspraak van 14.30 – 16.30 uur, Hessenweg 121, De Bilt
• Bel de Luisterlijn: dag en nacht bereikbaar voor een vertrouwelijk gesprek via 088-0767000. Via hun website Luisterlijn.nl kun je ook mailen of chatten.